Kỹ thuật PCCC

Các bước lắp đặt hệ thống đường ống, đầu phun Sprinkler, tủ trung tâm điều khiển & tiêu chuẩn áp lực thử nghiệm

Hệ thống chữa cháy tự động Sprinkler là "xương sống" bảo vệ nhà xưởng, chung cư, trung tâm thương mại khi có hỏa hoạn. Việc lắp đặt đúng quy trình kỹ thuật không chỉ giúp hệ thống vận hành ổn định mà còn là điều kiện bắt buộc để công trình được nghiệm thu. Dưới đây là quy trình lắp đặt cơ bản và tiêu chuẩn áp lực thử nghiệm theo TCVN 7336:2021.

1. Các bước lắp đặt hệ thống đường ống chữa cháy

Bước 1 – Khảo sát và định vị tuyến ống theo bản vẽ. Đối chiếu bản vẽ thi công đã được thẩm định với hiện trạng công trình, xác định cao độ, hướng tuyến ống chính, ống nhánh, vị trí xuyên tường, xuyên sàn.

Bước 2 – Gia công, lắp đặt giá đỡ (support/hanger). Lắp đặt hệ giá đỡ, ty treo đúng khoảng cách quy định để đảm bảo đường ống không bị võng, rung lắc khi hệ thống hoạt động.

Bước 3 – Lắp đặt đường ống chính và ống nhánh. Ống được lắp theo đúng cao độ thiết kế, đảm bảo độ dốc thoát nước tối thiểu (1% với ống < DN50, 0,5% với ống ≥ DN50) để nước không đọng lại gây rỉ sét hoặc ảnh hưởng khi hệ thống dạng khô hoạt động.

Bước 4 – Lắp đặt van khóa, van báo động, công tắc dòng chảy. Các van điều khiển được lắp tại vị trí dễ thao tác, có nhãn nhận biết rõ ràng; hạn chế lắp van khóa trên đường ống chính/phân phối trừ trường hợp tiêu chuẩn cho phép.

Bước 5 – Lắp đặt đầu phun Sprinkler. Đầu phun được lắp sau cùng, đúng loại (theo nhiệt độ kích hoạt, hướng phun) và đúng khoảng cách/bán kính bảo vệ theo nhóm nguy cơ cháy của khu vực. Với trần treo ở khu vực nguy cơ thấp, có thể dùng loại Sprinkler âm trần.

Bước 6 – Thử áp lực và vệ sinh đường ống. Trước khi bọc sơn hoàn thiện hoặc che trần, đường ống phải được thử áp lực và súc rửa để loại bỏ tạp chất, ba via.

Bước 7 – Lắp đặt tủ trung tâm điều khiển báo cháy/chữa cháy. Tủ trung tâm được lắp tại phòng kỹ thuật hoặc phòng trực bảo vệ, đấu nối tín hiệu từ công tắc dòng chảy, van báo động, đầu báo cháy khu vực và liên động với máy bơm chữa cháy.

Bước 8 – Đấu nối liên động và chạy thử toàn hệ thống. Kiểm tra liên động giữa tủ trung tâm – máy bơm – van báo động – hệ thống báo cháy, đảm bảo khi có tín hiệu kích hoạt, máy bơm tự động chạy và tủ trung tâm hiển thị, cảnh báo đúng khu vực xảy ra sự cố.

Bước 9 – Nghiệm thu nội bộ trước khi mời cơ quan chức năng. Đơn vị thi công tự kiểm tra toàn bộ hệ thống, hoàn thiện hồ sơ hoàn công, biên bản thử nghiệm trước khi tiến hành nghiệm thu chính thức.

2. Tiêu chuẩn áp lực nước khi thử nghiệm hệ thống

Theo TCVN 7336:2021 – Phòng cháy chữa cháy, hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt:

Pth = 1,25 × Plv.max

Trong đó Plv.max là áp suất làm việc tối đa của hệ thống

Áp suất thử nghiệm đường ống: đường ống phải chịu được áp suất Pth mà không rò rỉ, biến dạng.
Giới hạn áp lực trong đường ống chính/phân phối: cần có biện pháp ngăn áp lực tăng vượt quá 1 MPa.
Kết nối đường ống – phụ kiện thủy lực: phải đảm bảo độ kín ở áp suất làm việc tối đa (Plv.max), không rò rỉ tại các mối nối, van, mặt bích.
Số lượng đầu phun dự trữ phục vụ thử nghiệm: không thấp hơn 2 lần số lượng đầu phun trên diện tích tính toán tối thiểu cho mỗi khu vực có nhóm nguy cơ cháy khác nhau.
Độ dốc thoát nước đường ống: tối thiểu 1% (ống < DN50) và 0,5% (ống ≥ DN50), đảm bảo đường ống được làm khô hoàn toàn sau khi thử nghiệm thủy lực hoặc sau khi hệ thống kích hoạt.

3. Lưu ý khi thử nghiệm thực tế

Thử áp lực nên thực hiện theo từng phân đoạn (block) trước khi đấu nối toàn hệ thống, giúp dễ phát hiện và xử lý rò rỉ tại từng vị trí cụ thể.
Cần xả khí hoàn toàn trong đường ống trước khi tăng áp để kết quả đo áp lực chính xác, tránh hiện tượng "áp giả" do bọt khí.
Toàn bộ quá trình thử nghiệm cần lập biên bản, ghi nhận áp suất thử, thời gian giữ áp và kết quả, làm căn cứ hồ sơ hoàn công phục vụ nghiệm thu với cơ quan PCCC.

Kết luận

Lắp đặt hệ thống Sprinkler và tủ trung tâm điều khiển đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt từng bước kỹ thuật, đặc biệt là khâu thử áp lực theo đúng tiêu chuẩn Pth = 1,25 × Plv.max. Một hệ thống được thi công và kiểm tra bài bản không chỉ giúp công trình dễ dàng nghiệm thu mà còn đảm bảo khả năng chữa cháy hiệu quả khi sự cố thực sự xảy ra.