Các Kỹ Năng Thoát Hiểm Trọng Yếu Khi Xảy Ra Hỏa Hoạn Ở Nhà Ống Và Nhà Cao Tầng
Vài giây quyết định giữa sự sống và cái chết — hãy trang bị những kỹ năng này trước khi quá muộn.
Hỏa hoạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, và trong những tình huống nguy cấp đó, kỹ năng thoát hiểm đúng cách chính là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Đặc biệt với đặc thù nhà ống (nhà phố) và nhà cao tầng tại Việt Nam — nơi lối thoát hiểm thường hạn chế, cầu thang bộ chật hẹp, nhiều nhà chỉ có một lối ra duy nhất — việc trang bị kiến thức thoát hiểm là điều bắt buộc với mọi thành viên trong gia đình.
1 Giữ bình tĩnh và nhận biết tình huống nhanh chóng
Khi phát hiện cháy hoặc nghe chuông báo cháy, điều đầu tiên là giữ bình tĩnh. Hoảng loạn khiến con người mất khả năng phán đoán, dễ chạy nhầm vào khu vực nguy hiểm hoặc giẫm đạp lên nhau tại lối thoát. Hãy dành vài giây xác định:
- Khói và lửa đang xuất phát từ đâu
- Lối thoát hiểm nào còn an toàn để di chuyển
- Có cần đóng cửa để ngăn khói/lửa lan hay không
2 Sử dụng khăn ướt để tránh ngạt khói
Phần lớn nạn nhân trong các vụ hỏa hoạn tử vong do ngạt khói chứ không phải do bỏng. Khói chứa khí độc (CO, CO2, HCN...) có thể gây bất tỉnh chỉ sau vài hơi thở.
- Dùng khăn, vải mềm (khăn mặt, áo thun) nhúng nước cho ướt đều
- Vắt bớt nước để khăn không quá ướt gây khó thở
- Gấp khăn thành nhiều lớp, che kín mũi và miệng
- Buộc hoặc giữ chặt khăn trong suốt quá trình di chuyển qua khu vực có khói
Nếu không có sẵn nước, có thể dùng khăn khô hoặc bất kỳ vải nào che mũi miệng — còn hơn không có gì.
3 Cúi thấp người khi di chuyển trong khói
Khói nóng luôn bốc lên cao, trong khi lớp không khí sạch hơn (dù mỏng) thường tồn tại gần sát mặt sàn.
- Cúi thấp người, tốt nhất là bò sát mặt đất nếu khói dày đặc
- Di chuyển theo tường để định hướng, tránh đi lạc trong không gian mù mịt
- Tuyệt đối không đứng thẳng người băng qua vùng khói dày
4 Sử dụng thang dây thoát hiểm đúng cách
Với nhà ống chỉ có một lối ra duy nhất ở tầng trệt, khi lối này bị lửa/khói chặn, thang dây thoát hiểm qua ban công hoặc cửa sổ tầng trên là giải pháp sống còn.
- Lắp đặt sẵn móc treo thang dây cố định, chắc chắn tại ban công hoặc lan can — không chờ đến lúc cháy mới tìm chỗ móc
- Kiểm tra định kỳ chất lượng thang dây (dây không mục, mối nối chắc chắn)
- Móc chặt đầu thang vào điểm cố định, thả thang xuống, kiểm tra đã căng và chạm đất/tầng dưới
- Di chuyển xuống bằng cách quay mặt vào thang, hai tay bám chắc, đi từng bậc, không vội vàng
- Trẻ em, người già cần người hỗ trợ hoặc dây đai an toàn nếu có
- Không để nhiều người cùng lúc trên thang dây để tránh quá tải
5 Một số nguyên tắc bổ sung cần ghi nhớ
- Không dùng thang máy khi có cháy — luôn dùng cầu thang bộ hoặc lối thoát hiểm chuyên dụng
- Không quay lại lấy tài sản khi đã ra đến nơi an toàn
- Đóng cửa sau khi thoát ra khỏi mỗi phòng để làm chậm tốc độ lan của lửa và khói
- Có điểm hẹn tập trung bên ngoài để gia đình dễ kiểm đếm số người đã thoát ra an toàn
- Diễn tập định kỳ cùng cả gia đình — kỹ năng chỉ thực sự hữu ích khi đã được luyện tập trước
✓ Kết luận
Hỏa hoạn không báo trước, nhưng sự chuẩn bị thì có thể. Việc trang bị đầy đủ thiết bị thoát hiểm (thang dây, mặt nạ chống khói, bình chữa cháy mini) kết hợp với kỹ năng sử dụng đúng cách sẽ giúp mỗi gia đình tăng cơ hội sống sót lên rất nhiều lần. Hãy chủ động tìm hiểu, trang bị và diễn tập ngay hôm nay — đừng đợi đến khi sự cố xảy ra mới bắt đầu học.